جزیره اشک و گوزن ایرانی

در این مقاله از شرکت مهندسین مشاوره زیست پایش اصفهان می خواهیم مطلبی راجع به جزیره اشک و گوزن ایرانی به شما عزیزان ارائه بدهیم. در صورت مفید بودن مطلب آن را به اشتراک بگذارید.

جزیره اشک و گوزن ایرانی

بعضی عوامل محیطی موجب شده تا تعداد گوزن‌های زرد ایرانی در جزیره اشک پارک ملی دریاچه ارومیه به شدت کاهش پیدا کند. تا به حال ۴۳ سال از ورود اولین دسته از گوزن‌های زرد ایرانی از دشت ‌ناز ساری به جزیره اشک می‌گذرد و در این مدت زمان این گوزن ها دوران پرفراز و نشیبی را طی کرده و اغلب اوقات گله‌های آنان به ۳۰۰ راس می رسد ولی گاهی اوقات نیز به کمتر از ۵۵ راس رسیده است. شرایط زیست گوزن زرد ایرانی در این جزیره روزگاری دوران طلایی داشت به‌ طوری که در آن دوران جمعیت گله افزایش چشمگیری پیدا کرد و حتی تعدادی از آنان پس از زنده ‌گیری به مناطق دیگری از جمله کردستان، خوزستان و مازندران نیز منتقل شدند. اما بخت برای همیشه با گوزن زرد ایرانی در جزیره اشک یار نبود و خشک شدن دریاچه ارومیه طی سال‌های گذشته مشکلاتی را برای ادامه حیات این پستاندار ایجاد کرد.

هرچند آب دریاچه ارومیه برای حیات وحش این جزیره قابل شرب نیست اما بحران کاهش آب آن که از ۲۵ سال پیش شروع شد و در ۱۰ سال گذشته این بحران به اوج خود رسید، باعث شد تا جنوب دریاچه چندین سال به طور کامل خشک شود و این امر به ‌صورت غیرمستقیم بر زندگی گوزن زرد ایرانی تاثیر بگذارد. طی سال‌های گذشته دشواری در دسترسی متخلفان به این جزیره و بسته بودن محیط باعث شد تا جمعیت این گونه رشد مناسبی در محیط جزایر داشته باشند اما خشک شدن دریاچه ارومیه، شرایط نامساعدی را برای زیست‌ بوم این جزیره رقم زد و این شرایط نامساعد نیز آسیب‌هایی را به جمعیت گونه گیاه خوار وارد کرد.

 

جزیره اشک و گوزن زرد

 

گوزن زرد ایرانی و خطر در حال انقراض

گوزن زرد ایرانی طبق فهرست ارایه شده از طرف اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت که به فهرست سرخ معروف است، در رده EN و در معرض خطر قرار دارد.

تا نیم قرن پیش تصور می‌شد که نسل گوزن زرد در دنیا برای همیشه منقرض شده است اما حدود ۵۰ سال پیش چهار راس گوزن زرد در دز و کرخه مشاهده و برای تکثیر بهتر در مناطق مختلف ایران پراکنده شدند. گوزن زرد ایرانی بزرگ‌تر از «شوکا» و کوچکتر از «مارال» یعنی ۲ گوزن دیگر بومی ایران است و خال‌های سفید روی پشت و پهلوهایش آن را از این ۲ نوع گوزن متمایز می‌کند؛ گوزن‌های نر شاخ‌های بلند و به نسبت پهنی دارد و در اواخر فصل زمستان شاخ‌ها می‌افتد و شاخ‌های جدید بلافاصله شروع به رشد می‌کند و در تابستان تکمیل می‌شود. موی گوزن زرد در فصل تابستان کوتاه است؛ رنگ پشت و پهلوها در این فصل زرد متمایل به قرمز و زیر بدن و کفل‌ها و دم سفید است و در قسمت پشت و پهلوها خال‌های سفید مشخصی دارد که در زمستان موها بلندتر و به رنگ خاکستری با خال‌های نامشخص است. گوزن زرد ایرانی کمی بزرگ‌تر از گوزن زرد اروپایی است و دارای طول سر و تنه میان ۱۵۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر، دم ۱۶ تا ۲۰ سانتی‌متر و ارتفاع ۸۵ تا ۱۱۰ سانتی‌متر است؛ این پستاندار وزنی برابر با ۵۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دارد.

جزیره اشک دریاچه ارومیه 

جزیره اشک دریاچه ارومیه اینک به پناهگاهی برای حیات وحش تبدیل شده و علاوه بر گوزن زرد ایرانی، ۴۰۰ راس قوچ و میش ارمنی، پلنگ ایرانی، روباه و شغال، پرندگانی مثل کرکس و عقاب و خزندگانی مثل مار افعی گرزه در آن زیست می‌کنند.

جزیره اشک ارومیه در موقعیت جغرافیایی N۳۷۲۵۴۵ E۴۵۳۲۰۰ و در ۴۰ کیلومتری بندر گلمانخانه قرار دارد و وسعت آن معادل ۲ هزار و ۳۵۰ هکتار است. این جزیره یک چشمه آب شیرین دارد و یکی از جالب‌ترین زیستگاه‌های پرندگان بومی و مهاجر از جمله فلامینگو و تنجه به حساب می‌آید؛ این جزیره از نظر پوشش گیاهی غنی‌تر از جزیره کبودان بوده و به سبب داشتن پوشش جنگلی آن شبیه مناطق زاگرس است. نگرانی مسوولان محیط زیست آذربایجان‌ غربی و دوستداران و علاقه‌مندان حیات وحش در زمینه کاهش چشمگیر گوزن‌های زرد ایرانی در جزیره اشک پارک ملی دریاچه ارومیه هر روز بیشتر می‌شود، در بررسی‌های کارشناسی مشخص شده که در حال حاضر با حضور بیش از ۴۰۰ راس قوچ و میش در این جزیره مشکل حاد کم آبی و کمبود علوفه گوزن‌ها را تهدید نمی‌کند بلکه بیشترین تهدید در حال حاضر مربوط به حضور گونه‌های مهاجم شغال و پلنگ است که در گذشته در جزیره اشک وجود نداشتند.

از همه مهم تر در مورد گوزن زرد ایرانی علاوه بر این که در فهرست سرخ جهانی قرار دارد این که بعضی  کشورهای منطقه درصدد می باشند که نام گوزن زرد را به اسم خودشان ثبت کنند. مسئولین در کشور باید بیشتر دقت کنند.

شرکت مهندسین مشاوره زیست پایش اصفهان

برای دریافت اطلاعات بیشتر به قسمت تماس با ما مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *